Paczka z towarem wysyłana poza Unię Europejską musi mieć deklarację celną: na poczcie formularz CN22 przy wartości do 300 SDR lub CN23 powyżej tej wartości, a u kuriera – fakturę albo fakturę pro forma z opisem towaru, kodem HS i wartością. Firma eksportująca towar potrzebuje numeru EORI. Cło i podatki płaci zwykle odbiorca, zgodnie z przepisami kraju docelowego.

Kiedy paczka wymaga odprawy celnej?

Odprawa celna paczki jest wymagana, gdy przesyłka zawierająca towar opuszcza obszar celny Unii Europejskiej. Dotyczy to między innymi wysyłek do Wielkiej Brytanii, Szwajcarii i Norwegii, mimo że kraje te leżą w Europie.

Proces obejmuje formalności eksportowe po stronie Unii Europejskiej oraz odprawę importową w kraju odbiorcy. Nadanie paczki z Polski nie oznacza więc automatycznie, że wszystkie obowiązki zostały zakończone. Odbiorca może zostać poproszony o zapłatę cła, podatku importowego i opłat pobieranych przez przewoźnika. Wybór przewoźnika i pakowanie opisujemy w poradniku jak wysłać paczkę za granicę, a towary z ograniczeniami – we wpisie czego nie można wysłać za granicę.

Inaczej mogą być traktowane dokumenty bez wartości handlowej. W takim przypadku należy stosować zasady operatora pocztowego lub firmy kurierskiej i sprawdzić, czy przesyłka rzeczywiście nie zawiera przedmiotów uznawanych za towary.

Odprawa celna paczki krok po kroku

Sprawna wysyłka paczki poza Unię Europejską wymaga zgodności danych na deklaracji, fakturze, etykiecie przewozowej i w elektronicznym systemie przewoźnika. Najbezpieczniej przygotować formalności w następującej kolejności:

  1. Ustal, czy przesyłka zawiera towar i z jakiego tytułu jest wysyłana: sprzedaż, prezent, próbka, zwrot, naprawa lub rzeczy osobiste.
  2. Opisz każdą pozycję konkretnie, podając jej nazwę, materiał lub przeznaczenie, wartość, wagę oraz kraj pochodzenia.
  3. Ustal właściwy kod HS przesyłki.
  4. Określ rzeczywistą wartość towaru i wykaż koszt transportu zgodnie z wymaganiami dokumentu oraz kraju docelowego.
  5. Przygotuj deklarację CN22 lub CN23 albo fakturę handlową bądź pro forma.
  6. Sprawdź, czy jako przedsiębiorca potrzebujesz numeru EORI.
  7. Ustal, kto odpowiada za cło, podatki importowe i opłaty za obsługę odprawy.
  8. Przekaż dokumenty przewoźnikowi w wymaganej formie oraz upewnij się, że dane papierowe i elektroniczne są identyczne.

Dokumenty celne do paczki

Wymagane dokumenty celne do paczki zależą od sposobu nadania i charakteru transakcji. Poniższe zestawienie pokazuje podstawowe zastosowanie poszczególnych dokumentów.

Dokument Kiedy Co zawiera
CN22 przesyłka pocztowa o wartości do 300 SDR rodzaj przesyłki, dokładny opis, ilość, wagę, wartość, kraj pochodzenia, kod HS (jeśli wymagany)
CN23 przesyłka pocztowa powyżej 300 SDR lub gdy operator wymaga szczegółowego zgłoszenia rozszerzone dane nadawcy, odbiorcy, zawartości, wartości, wagi, pochodzenia i klasyfikacji
Faktura handlowa sprzedaż towaru wysyłanego kurierem dane stron, opis pozycji, wartości, walutę, kraj pochodzenia, kod HS, koszt transportu, warunki transakcji
Faktura pro forma wysyłka bez sprzedaży: prezent, bezpłatna próbka, zwrot dane jak w fakturze handlowej, z wyraźnym celem wysyłki i wartością na potrzeby celne

Progi CN22/CN23 według zestawienia Landmark Global – przed nadaniem sprawdź wymagania wybranego operatora.

Dokument powinien zostać umieszczony zgodnie z instrukcją przewoźnika, a jego dane należy również wprowadzić do systemu elektronicznego, jeżeli wymaga tego operator.

Jak prawidłowo opisać zawartość przesyłki?

Deklaracja celna przesyłki nie powinna zawierać ogólnych określeń takich jak „prezent”, „części”, „towar” czy „ubrania”. Urząd celny musi wiedzieć, co rzeczywiście znajduje się w paczce. Zamiast „ubrania” należy wpisać na przykład „bawełniana koszulka”, a dodatkowo wskazać wartość, wagę i kraj pochodzenia danej pozycji.

Jeżeli paczka zawiera różne towary, każdą pozycję trzeba opisać oddzielnie. Opis na fakturze, deklaracji celnej i w danych przekazanych przewoźnikowi powinien być spójny. Samo oznaczenie przesyłki jako prezentu lub próbki nie zastępuje nazwy zawartości.

Kod HS przesyłki – jak go znaleźć?

Kod HS służy do klasyfikacji towarów w obrocie międzynarodowym. Podstawowy kod ma 6 cyfr wspólnych dla większości krajów, natomiast w Unii Europejskiej klasyfikacja CN jest rozszerzona do 8 cyfr.

Kodu należy szukać na podstawie rodzaju towaru, materiału, funkcji i sposobu wykorzystania. Pomocne są wyszukiwarka taryfy celnej Unii Europejskiej TARIC oraz narzędzia udostępniane przez przewoźników. Nie należy wybierać kodu wyłącznie dlatego, że jego nazwa częściowo przypomina potoczne określenie produktu.

Nieprawidłowy kod może skutkować błędnym naliczeniem należności, prośbą o wyjaśnienia albo opóźnieniem odprawy. Jeżeli klasyfikacja produktu budzi wątpliwości, warto skonsultować ją przed nadaniem paczki.

Jak określić wartość celną i kraj pochodzenia?

Wartość celna towaru nie jest dowolną kwotą wpisywaną tylko na potrzeby formularza. Przy sprzedaży podstawą jest rzeczywista cena transakcyjna. W przypadku prezentu, próbki lub rzeczy używanej należy podać uzasadnioną wartość towaru, nawet jeśli odbiorca za niego nie płaci.

Koszt transportu powinien być wykazany zgodnie z zakresem wymaganym w fakturze lub deklaracji. Może on wpływać na podstawę naliczania należności w kraju importu, dlatego nie należy go ukrywać ani wpisywać przypadkowo.

Kraj pochodzenia oznacza państwo, w którym towar został wytworzony lub uzyskał swoje pochodzenie zgodnie z przepisami celnymi. Nie zawsze jest to kraj zakupu, magazynowania ani nadania paczki. Jeśli produkt kupiono w Polsce, ale wyprodukowano w innym państwie, samo miejsce zakupu nie przesądza o jego pochodzeniu.

Faktura handlowa czy faktura pro forma do odprawy celnej?

Faktura handlowa dokumentuje sprzedaż. Powinna odpowiadać rzeczywistej transakcji i zawierać dane umożliwiające identyfikację stron oraz towaru. Jest podstawowym dokumentem przy komercyjnej wysyłce kurierskiej.

Faktura pro forma do odprawy celnej jest stosowana, gdy nie dochodzi do sprzedaży, ale urząd nadal potrzebuje informacji o zawartości i wartości paczki. Dotyczy to między innymi prezentów, bezpłatnych próbek i zwrotów. Dokument powinien jasno określać powód wysyłki, bez sugerowania transakcji, której faktycznie nie było.

CN22 i CN23 dotyczą przede wszystkim przesyłek obsługiwanych w obrocie pocztowym. Kurierzy zwykle wymagają faktury handlowej albo pro forma oraz elektronicznego przekazania danych celnych.

Numer EORI przy wysyłce paczki – kto go potrzebuje?

Firmy, w tym jednoosobowe działalności gospodarcze, prowadzące wywóz towarów poza obszar celny Unii Europejskiej potrzebują numeru EORI. Jest to numer identyfikacyjny wykorzystywany podczas kontaktu przedsiębiorcy z organami celnymi.

W Polsce wniosek o EORI składa się przez PUESC. Rejestrację warto przeprowadzić przed planowanym eksportem, aby brak numeru nie zatrzymał zgłoszenia.

Osoba prywatna wysyłająca okazjonalnie paczkę co do zasady nie potrzebuje EORI, zgodnie z wyjaśnieniami przewoźników. Może jednak nadal podlegać obowiązkowi przygotowania deklaracji i wykazania zawartości, wartości oraz pochodzenia towaru.

Cło i VAT od przesyłki wysłanej poza UE

Cło i VAT od przesyłki są naliczane zgodnie z przepisami kraju odbiorcy. Zwykle płaci je odbiorca, a przewoźnik może pobrać należności oraz własną opłatę za obsługę odprawy przed doręczeniem paczki. Dokładne zasady zależą od państwa docelowego, wartości, rodzaju i pochodzenia towaru.

W przypadku eksportu realizowanego przez polską firmę zastosowanie stawki 0% VAT wymaga posiadania dokumentu potwierdzającego wywóz. W praktyce jest nim komunikat IE-599 z systemu ECS lub AES. Podstawowe warunki określa art. 41 ustawy o VAT.

Wysyłka paczki do Wielkiej Brytanii

Przy sprzedaży towaru o wartości do 135 £ VAT jest doliczany przy sprzedaży, a cło nie jest pobierane. Prezent o wartości do 39 £ jest zwolniony z VAT (źródło: gov.uk). Powyżej 135 £ odbiorca może zapłacić VAT i cło zgodnie z zasadami obowiązującymi w Wielkiej Brytanii.

Niezależnie od wartości przesyłka z towarem wysyłana z Polski do Wielkiej Brytanii wymaga danych celnych. Sam fakt, że paczka jest kierowana do kraju europejskiego, nie zwalnia z deklaracji.

Prezenty, próbki, zwroty i rzeczy osobiste

Cel wysyłki musi odpowiadać rzeczywistości i być wskazany w dokumentach. Każda z poniższych sytuacji wymaga podania konkretnej zawartości oraz uzasadnionej wartości celnej:

  • Prezent: należy zaznaczyć nieodpłatny charakter wysyłki, ale nadal opisać towar i podać jego rzeczywistą wartość.
  • Bezpłatna próbka: trzeba wskazać, czym jest próbka, z jakiego materiału ją wykonano i jaka jest jej wartość dla celów celnych.
  • Zwrot: należy wyraźnie zaznaczyć, że towar jest odsyłany, oraz zachować dokumenty pozwalające powiązać zwrot z wcześniejszą transakcją.
  • Wysyłka do naprawy: dokumenty powinny wskazywać czasowy cel przemieszczenia towaru i jego wartość.
  • Rzeczy osobiste: trzeba opisać poszczególne przedmioty zamiast wpisywać wyłącznie ogólne określenie „rzeczy osobiste”.

Najczęstsze błędy w dokumentach celnych

Nawet komplet dokumentów nie gwarantuje sprawnej odprawy, jeśli zawiera niespójne albo zbyt ogólne informacje. Najczęstsze błędy i ich skutki to:

Błąd Skutek
Ogólny opis zawartości urząd lub przewoźnik nie może sklasyfikować towaru i prosi o wyjaśnienia
Zaniżona wartość zatrzymanie przesyłki do weryfikacji i korekta należności
Brak faktury przy paczce lub w systemie odprawa nie może zostać zakończona bez uzupełnienia
Brak kodu HS żądanie klasyfikacji przed dalszą obsługą przesyłki
Prezent opisany jak sprzedaż (lub odwrotnie) rozbieżność co do charakteru i wartości transakcji

Problemy powodują również różnice w nazwie towaru, wartości, wadze, walucie lub danych stron pomiędzy fakturą, deklaracją i elektronicznym zgłoszeniem. Zaniżanie wartości w celu uniknięcia opłat nie jest prawidłowym sposobem ograniczenia kosztów.

Co zrobić, gdy potrzebne są dodatkowe dokumenty?

Jeśli przewoźnik lub urząd celny zwróci się o uzupełnienie danych, należy najpierw sprawdzić, której przesyłki i którego dokumentu dotyczy wezwanie. Następnie trzeba przekazać żądane informacje w formie wskazanej przez operatora, zachowując zgodność z pierwotnym zgłoszeniem.

Może być potrzebne potwierdzenie zapłaty, dokładniejszy opis towaru, wyjaśnienie wartości, dokument potwierdzający pochodzenie albo informacja o celu wysyłki. Jeśli wcześniejsze dane były błędne, należy je sprostować, a nie przygotowywać dokument o innej treści bez wyjaśnienia rozbieżności.

Przy regularnym eksporcie mała firma może rozważyć obsługę wysyłek dla firm, zwłaszcza gdy obsługuje wiele kierunków i potrzebuje uporządkowanego obiegu dokumentów.

Najczęściej zadawane pytania o odprawę celną paczki

Czy osoba prywatna potrzebuje numeru EORI?

Osoba prywatna wysyłająca paczkę okazjonalnie co do zasady nie potrzebuje EORI. Nadal musi jednak przygotować właściwą deklarację celną oraz podać dokładny opis, wartość i pochodzenie towaru.

Kto płaci cło za paczkę wysłaną z Polski?

Zwykle cło, podatki importowe i opłatę przewoźnika płaci odbiorca. Ostateczne zasady zależą od przepisów kraju docelowego i warunków ustalonych między stronami.

Czy do paczki do Wielkiej Brytanii potrzebna jest deklaracja celna?

Tak. Wielka Brytania znajduje się poza obszarem celnym Unii Europejskiej, dlatego przesyłka zawierająca towar wymaga danych i dokumentów celnych odpowiednich dla operatora pocztowego albo kuriera.